..

 
   
  

A. S. Pushkin

Car' Nikita
kaj kvardek liaj filinoj

fabelo por plenkreskuloj

el la rusa lingvo tradukis Valentin Melnikov

-
, , ,
, ,
.
,
, ,

,
,
,
.
- ,
, ,
- , - ,
- .
,
, .
.
?
, , .
,
- .
,

,
?
?... , !
...
,
, -
-:
,
, ,
,
...
?.. !..
, ...
-
,
.


.

...

-
,
, , ,
, ,
,
.
,
, -
:
" -
,
,
,
,
,
, -
- -
,
,
".
, ,
;
,
,

.
,
;
:
", !"
(, ).
.
. - ;
:
- ,
, , ,
.
,
.

-

:
", !
,

, .

( ? ?
, ).
,
,
.
;
:
- ".
- " !"
.
:
- " !
,
,
,
, -
, ,

:
".
Vivis iam car' Nikita
gaja, richa, dorlotita,
sen klopodoj pri regad',
do prosperis lia shtat'.
Agis car' poiomete,
manghis, trinkis, kaj kviete
kun diversaj li patrinoj
kreis opon da filinoj:
kvardek junulinoj belaj,
bonkondute puranghelaj,
ravaj korpe kaj anime.
Kiaj gamboj ho, sublime!
Nigraj haroj sen riproch',
la okuloj, charma voch',
brila sagho, belstaturoj...
Do, de l' kapo ghis la kruroj
chio logis kaj majestis;
sola ajho nur forestis.
Kio estis do mankanta?
Vere, bagatelo vanta.
Tre malgranda detaler',
tamen mankis sen esper'.
Kiel tion do klarigi,
por ne tute kolerigi
stultulinon nian pian,
la cenzuron prude fian?
Kiel... Helpu Dio nure!
Caridinoj interkrure...
Ne, tro klare tiel estus
kaj danghere malmodestus,
do aliel, lau prefer':
Belas mamoj de Vener',
lipoj, gamboj por adoro,
sed fajrujo de amoro,
dezirata mia cel'...
Kio estas?.. Bagatel'!..
Tre malgranda detalero,
sed ja - mankis sen espero
al la caridinoj etaj,
petolemaj, vigli pretaj.
Tre konsternis onin tio.
Tristis cara familio.
Vartistina klach-parol'
baldau trafis al popol'.
Eksciinte tion, certe,
chiu gapis bush-aperte,
veis, miris au ne fidis,
kaj alia, ech se ridis,
do mallaute vochis tion,
por eviti Siberion.
Foje lau alvok' de l' caro
kolektighis servistaro.
Jene sonis la ordon':
"Se okaze pri malbon'
la filinojn vi sciigos,
au pripensi nur instigos,
au aludos opinion,
ke malhavas ili ion;
diros ion dubasence,
au figestos senintence, -
do - sen serch' - neglekte rangon
al virinoj tranchi langon,
sed al viroj - ech pli grave,
kio povas ighi mave".
Car' severis, sed prudentis.
La ordono elokventis;
Chiu klinis sin kun trem',
pro la tim' kaj obeem',
kaj atente, sindetene
la havajhon gardis pene.
La edzinoj sentis timon,
ke ne faru l' edzoj krimon;
Pensis edzoj en sekret':
"Kulpu, kara edzinet'!"
(eble, krudis launature).
Caridinoj jam mature
kreskis. Caro pro l' kompat'
konsilion de la shtat'
vokis; diris li sekrete
la problemon, kaj diskrete,
kashe de servista greg'
ekmeditis la korteg':
kion fari por riparo
de la ghena korpdifekt'.
Kaj subite jen bojaro,
sin klininte pro respekt',
kalvan frunton pugni ekis,
al la caro tiel blekis:
"Moshta car'! Pro l' interven'
volu lasi min senpuna,
se pri l' karna abomen'
diros mi. En agho juna
Pri l' parigistin' mi audis
(Kion nun shi faras? Chu -
- plej probable - same plu).
Tiam multaj shin tre laudis:
onidire - sorchistin'.
Chiajn morbojn shi kuracis,
korpajn fortojn redonacis.
Eble indas trovi shin.
Sorchistino helpi pretos,
la mankajhojn tuj enmetos".
- "Urghe shin retrovi penu! -
tiel diras car' Nikita
kun mieno sulkigita:
- Ke shi helpu. Kaj se ne - nu,
se shi trompos nin fripone,
ne akiros laubezone,
se intence, en arog'
nin ofendos per mensog' -
- estu mi ne car', sed hundo,
se mi dum la Pura Lundo
ne kondamnos shin je brul'
por la glor' de l' Eternul'."
, ,


.
,
.
-
.


.

(, ),
: ,
, .
,
,
,
:

.
...
,
: "
,
- ...

,
- ".
,
,
,
.
,
,
,
.
,
, ,
, ...
,
,

,
,
.
. ...
,
,
:
,
.


.
. ,
,
, .
?
?
: , -
. !

.
-
;
- ...
! ?
- .
...
,
- ,

.
,
:
-
( ):
,
?
,
,
.

:
" !
, !
, :
!
?"
,
:
" ,
, ...
-
".
", !" ...
-

.
,


.
,
.

:
,
;
,
:

,
(, ),
,
...
.
.

1822
Jen tra tuta lando slava
por plenum' de l' tasko grava
chien rajdas en sekret'
kurieroj lau dekret'.
La chevalojn ili pelas,
sorchistinon trovi celas.
Pasas jaro, pasas du -
la novajhoj mankas plu.

En arbaro, en malhel'
(diablo gvidis lin al cel')
vidas li: domet' arbara,
loghas sorchistin' grizhara.
Estis cara li sendit',
do envenis sen hezit',
klinsalute shin aliris,
la aferon caran diris:
pri la caridinoj lindaj
kaj la mankoj bedaurindaj.
Sorchistin' komprenis bone,
pelis lin desurperone,
diris tiel: "Iru for,
sen rigardi mian neston,
au vi tuj ricevos peston...
Post tri tagoj - venu por
havi jam la pretan keston,
tamen nepre - che l' auror'."
Shi enfermis sin por sorcho,
provizinte sin per torcho,
dum tri tagoj sorchis, ritis,
do demono shin vizitis.
Por plenumi caran volon,
mem alportis li skatolon,
plenan de la peka var',
Kiun shatas la virar':
Tre diversaj lau grandeco,
lau koloroj - chia speco,
luksaj, buklas la harar'...
Ilin sorchistin' inspektis,
la kvardekon elselektis,
tuken volvis la provizon
kaj enshlosis en valizon;
kun ghi sendis kurieron,
por la vojo ech moneron
donis. Rajdas li sen ghen'...
Ekripozas je maten',
manghas panon kun viando,
plezurigas sin per brando:
Al la car' li bone servis,
chion por la voj' rezervis.

La cheval' sin pashtas. Revas
la bravul' - ke l' car' lin levas,
nomas grafo plej solene...
Kio do trovighas ene?
Kion sorchistino sendas? -
pensas nia kurier'.
Rigardindas la mister',
sed valizo ja senfendas.
Kaptas lin la scivolemo,
tiel ke obsedas tremo.
La orelo che l' serur'
ne perceptas ion. Nur
tra l' kovrilo la odoron
sentas nazo kuriera...
Damne! Jen miraklo vera!
Shatus fari li esploron.
Kurieron venkis tent'...
Li malfermis - post moment'
la birdetoj - flug! - elane,
kaj eksidis sur la branch'.
Logas ilin li per mangh',
disshutante - tute vane:
Panon ili ne bezonas
(ja alias la konsum'):
sur la branchoj kanti bonas -
kial sidi en mallum'?
Jen sur pad' sin trenas peze
kun bastono oldulin' -
kurba nazo, ghiba spin'.

Genuighis li kompleze:
"Avineto, savu min!
Helpu per konsil' au ag'!
Vidu, trafis kia plag':
Kapti ilin mankas povo,
Kion fari por retrovo?"
Oldulin' rigardis sor,
krachis, siblis en rankor':
"Achas via scivolem',
sed ne ploru senutile...
Vi nur montru - kaj facile
tuj alflugos ili mem."
"Dankon!" - diris li tutkore,
montris - kaj birdetoj tuj
lin alflugis plenfavore
kaj lokighis che la uj'.
Ke ne estu plu minac',
senprokraste kaj singarde
li enslosis chiujn kvardek
kaj rapidis al palac'.
La princinoj ilin prenis
kaj en kaghoj zorge tenis.
Pro triumfo de l' reven'
tuj okazis la festen':
oni dum semajn' festenis,
dum monat' - ripozo plenis;
konsilion sian car'
rekompencis sen avar',
ankau sorchistinon same:
al shi sendis el muze'
grandan stumpon enbalzame
(tiun, konsternigan tre),
plus du bufoj kaj skeleto
el la sama kabineto...
Chiuj kun la caro festis,
chiuj kun donacoj restis.
Same ankau kurier' -
Jen la fino de l' afer'.

* * *

Multaj damnas min kolere
kaj demandus nun severe:
Kial stultas sercha dir'?
Tute simple! Lau dezir'...

PRI TUTKOMUNA LINGVO
PRI RUSA LINGVO
PRI ANGLA LINGVO
PRI ALIAJ NACIAJ LINGVOJ
BATALO DE LINGVOJ
ARTIKOLOJ PRI ESPERANTO
"" PRI "KONKURENTOJ" DE ESPERANTO
LECIONOJ DE ESPERANTO
.KONSULTOJ DE E-INSTRUISTOJ
ESPERANTOLOGIO KAJ INTERLINGVISTIKO
TRADUKO DE MALSIMPLAJ FRAZOJ
TRADUKOJ DE DIVERSAJ VERKOJ
FRAZEOLOGIO DE ESPERANTO
, . VERKOJ DE ZAMENHOF KAJ PRI LI
, PROKSIMAJ MOVADOJ
ELSTARAJ PERSONOJ KAJ ESPERANTO
PRI ELSTARAJ ESPERANTISTOJ
. EL HISTORIO DE RUSIA E-MOVADO
KION ONI SKRIBAS PRI ESPERANTO
ESPERANTO EN LITERATURO
. KIAL E-MOVADO NE PROGRESAS
HUMURO PRI KAJ EN ESPERANTO
- ESPERANTO POR INFANOJ
DIVERSAJHOJ
INTERESAJHOJ
PERSONAJHOJ
/ DEMANDARO / RESPONDARO
UTILAJ LIGILOJ
IN ENGLISHPAGHOJ EN ANGLA LINGVO
PAGHOJ TUTE EN ESPERANTO
NIA BIBLIOTEKO
. miresperanto.com !